هیچ گوشهای از جهان وجود ندارد كه به طور كلی از صفت رحمت بیبهره باشد. بر همین اساس است كه اسم رحمان بر عرش جلوهگر است تا همه آفریدگان، زیر سایه رحمت به سر برند و به همین دلیل، نوشتهای كه زینتبخش عرش رحمان است، این جمله است: همانا رحمت من بر خشمم پیشی گرفته است.
«عن أبیهریرة رضیاللهعنه أَنَّ النَّبی صلیاللهعلیهوآلهوسلم قال: لما خلق اللهُ الخَلقَ كتب فی كتابه فهُو عندَه فوق العرش اِنّ رحمتی تغلبُ غضَبی».
ترجمه:
ابوهریره رضیاللهعنه نقل كرده است كه رسول الله صلیاللهعلیهوآلهوسلم فرمودند: آن گاه كه خداوند آفریدگان را آفرید، در كتاب خود كه نزد او محفوظ و بالای عرش قرار دارد، نوشت كه: همانا رحمت من بر غضبم غالب میشود.
شرح:
نظام جهان، بر پایه اسباب و مسببات استوار است، به همین دلیل اگر در احادیث، از كتاب و نگارش یاد شده است، نیازی به تأویل و توجیه و مجاز و استعاره دانستن آنها وجود ندارد.
ضرورتی برای این جسارت نیز وجود ندارد كه جهان غیب را بر جهان شهود مقایسه كنیم و كاغذ و قلم و ادواتی كه در این جا لازم است، برای جهان بالا نیز تصور كنیم؛ زیرا «غیب را ابر و بهاری دیگر است». منظور از پیشی گرفتن رحمت بر غضب این است كه برای نزول قهر و غضب، سبب و عاملی لازم است. اما رحمت به سبب، نیاز ندارد. بنابراین رحمت همواره بر غضب پیشی میگیرد و غالب میشود.
هیچ گوشهای از جهان وجود ندارد كه به طور كلی از صفت رحمت بیبهره باشد. بر همین اساس است كه اسم رحمان بر عرش جلوهگر است تا همه آفریدگان، زیر سایه رحمت به سر برند و به همین دلیل، نوشتهای كه زینتبخش عرش رحمان است، این جمله است: «ان رحمتی سبقت غضبی» همانا رحمت من بر خشمم پیشی گرفته است.
در میدان محشر، جلوههایی از این سبقت و غلبه رحمت، نمودار میشود. با خواندن داستان آن روز نباید از صفت قهر و غضب الله مطمئن شد. منظور از سبقت رحمت این نیست كه در آنجا صفت غضب وجود ندارد، بازپرسی از گناهان و دادرسی مظلومان وجود ندارد، بیدادگری ظالمان، غرور متكبران و فساد مفسدان، حساب و كتابی ندارد. بلكه منظور این است كه اگر یك انسان كافر عمری را در گناه و فساد به سر برده است و در آخر عمر، بعد از این همه سركشی و نافرمانی، به سوی رحمت خدا متوجه شده است، رحمت الهی او را فرا میگیرد و او را محاسبه نمیكند. اما اگر یك مجرم خود را از صفت رحمت بینیاز بداند، نباید از غضب و مواخذه خدایی در امان باشد.











